Spis treści:
- Czy w Polsce występuje zaskroniec rybołów?
- Czym się różni zaskroniec zwyczajny od zaskrońca rybołowa?
- Niezwykłe umiejętności zaskrońca rybołowa
Czy w Polsce występuje zaskroniec rybołów?
Zaskroniec rybołów (Natrix tessellata) przez dziesięciolecia był w Polsce traktowany bardziej jako ciekawostka przyrodnicza niż rzeczywisty element ekosystemu. Już w XIX wieku pojawiały się wzmianki o wężu wodnym, który miał występować w rejonie Babiej Góry, ale brakowało dowodów potwierdzających jego obecność.
Sytuacja zaczęła się zmieniać dopiero w XX wieku. Pierwsze potwierdzone obserwacje pochodzą z 2009 roku ze Śląska Cieszyńskiego, a w 2022 roku odkryto rozrastającą się populację, w związku z czym wąż został zaliczony do rodzimej fauny. Dziś większość przyrodników uznaje zaskrońca rybołowa za piąty gatunek węża naturalnie występujący w Polsce. Pozostałe gatunki to żmija zygzakowata, gniewosz plamisty, zaskroniec zwyczajny i wąż Eskulapa.
Aktualnie obecność zaskrońca rybołowa koncentruje się niemal wyłącznie na brzegach Olzy oraz w pobliżu miejscowości Kaczyce i Pogwizdów przy granicy z Czechami. To właśnie tam panują warunki idealne dla tego rzadkiego w Polsce gatunku węża, który wymaga spokojnych rzek i stawów oraz gęstej roślinności i nasłonecznionych brzegów.
Czym się różni zaskroniec zwyczajny od zaskrońca rybołowa?
Na pierwszy rzut oka oba węże wyglądają dość podobnie, ale można łatwo je rozróżnić. Wystarczy zwrócić uwagę na głowę. Zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix) ma dwie charakterystyczne żółte lub pomarańczowe plamy za głową. Zaskroniec rybołów nie ma plam w kształcie półksiężyca.
Istotną różnicą jest też barwa ciała. U zaskrońca zwyczajnego jest ciemna, często zbliżona do czarnej. Zaskroniec rybołów ma ciało w barwach oliwkowych lub brązowych, dzięki czemu jest trudniej dostrzegalny w środowisku wodnym. Kolor ma dość jednolity, choć czasem wzbogacony o ciemniejszy wzór. Brzuch jest jaśniejszy, zwykle żółtawy lub pomarańczowy. Długość ciała rybołowa sięga od 70 do 130 cm, przy czym samce są mniejsze od samic.
Niezwykłe umiejętności zaskrońca rybołowa
Zaskroniec rybołów jest prawdziwym mistrzem nurkowania. Prowadzi wodny tryb życia, co odróżnia go od pozostałych węży występujących w Polsce. Niezwykłe jest to, że potrafi zanurkować na głębokość sięgającą nawet 17 metrów. Jest to istotny element jego przystosowania, bo jak wskazuje nazwa węża, żywi się głównie rybami, choć nie pogardzi również płazami. W łapaniu pożywienia pomagają mu drobne, haczykowate zęby. Dla człowieka jest zupełnie niegroźny. Zaskroniec rybołów jest gatunkiem niejadowitym i płochliwym. W przypadku kontaktu z człowiekiem ucieka do wody lub między zarośla.
Zaskroniec zwyczajny również potrafi pływać, ale trzyma się powierzchni. Częściej można go spotkać na brzegach zbiorników wodnych, w lasach i na łąkach. Żywi się głównie żabami, ropuchami i jaszczurkami.
Należy pamiętać, że wszystkie gatunki węży występujące naturalnie w Polsce są objęte ochroną gatunkową. Ciekawostką jest, że zaskroniec rybołów został wpisany na listę gatunków chronionych już w 2016 roku, czyli przed oficjalnym potwierdzeniem jego występowania w kraju.
Źródła: ciekawiodzawsze.pl, national-geographic.pl, ekoetos.pl
