Morze potrafi świecić i zmieniać kolor. Poznaj najbardziej niezwykłe zjawiska

Morze nie zmienia barwy przypadkiem. Wiele widowisk nad morzem to połączenie biologii i fizyki światła. Część efektów wynika z bioluminescencji, czyli zdolności organizmów do wytwarzania światła w reakcjach chemicznych. Kolonie świecących bakterii zamieszkują narządy świetlne ryb głębinowych czy mątw, a ich światło jest wyraźniejsze, gdy bakterii jest dużo i mają dostęp do tlenu. Inne zjawiska biorą się z masowego zakwitu glonów i sinic, które zmieniają kolor wody. Inne z kolei są spowodowane tym, jak promienie słoneczne załamują się na granicy powietrze-woda. Poznaj najpopularniejsze zjawiska, które można zaobserwować nad morzem.

Przeczytaj również: Nie lekceważ spokojnego morza. Martwa fala może pojawić się nagle

Bioluminescencja to szczególny rodzaj chemiluminescencji, czyli emisji światła podczas reakcji chemicznych zachodzących wewnątrz żywych organizmów. U wielu morskich zwierząt, od bakterii po ryby głębinowe, świecenie pomaga w orientacji, wabieniu ofiar lub odstraszaniu drapieżników. Gdy w wodzie nakłada się masa świecących mikroorganizmów, ruch fal wywołuje niebieską lub zieloną poświatę.

Zielony promień pojawia się tuż wschodem lub zachodem Słońca, gdy tarcza słoneczna chowa się za linią morza. Przez około 1-2 sekund nad horyzontem można zobaczyć intensywny, zielony błysk. To efekt załamania i rozszczepienia światła w atmosferze, kiedy różne barwy, mające różne długości fal, uginają się pod innymi kątami, a na końcu widoczna jest krótko sama składowa zielona. Aby zaobserwować to zjawisko, niebo musi być absolutnie czyste, bez najmniejszej chmury.

Efekt mlecznego morza to zjawisko, w którym ogromny obszar oceanu zaczyna świecić równomiernym, mleczno-białym blaskiem. Wody wyglądają wtedy jak pokryte śniegiem, a statek wydaje się płynąć po lodowej tafli. Według obecnych wyjaśnień za zjawisko odpowiada wyjątkowo masowe nagromadzenie bioluminescencyjnego planktonu i bakterii, których poświata jest na tyle stabilna, że nie zakłócają jej nawet fale czy ruch statku. Ten efekt pojawia się najczęściej na Morzu Indyjskim.

Brinicle, czyli wodny stalaktyt, to osobliwa forma lodu obserwowana w oceanach polarnych. Powstaje, gdy spod tworzącej się pokrywy lodowej wypływa gęsta, silnie zasolona solanka. Opadając w dół, chłodzi ona otaczającą wodę morską poniżej jej punktu zamarzania. W efekcie to mniej słona woda z otoczenia krzepnie wokół lodowatego strumienia, tworząc pustą w środku rurę. Sama solanka wewnątrz niej pozostaje płynna.

Podwodne kręgi rozbudziły wyobraźnię, gdy sfotografowano je u wybrzeży Japonii. To idealnie geometryczne, kilkumetrowe wzory na morskim dnie. Początkowo podejrzewano działalność ludzi lub nieznanych zjawisk, jednak później odkryto, że ich autorem jest niewielka ryba. Samiec, który za pomocą płetw "rzeźbi" piasek, aby stworzyć efektowne miejsce do prokreacji i przestrzeń dla młodych.

Czerwony przypływ to potoczna nazwa szkodliwych zakwitów glonów. Aby nastąpił, muszą zaistnieć odpowiednie warunki, czyli duża ilość składników odżywczych, słabe mieszanie wody, wysoka temperatura i odpowiednie nasłonecznienie. To one sprzyjają gwałtownemu namnażaniu mikroalg, które sprawiają, że woda może zmienić barwę na brunatną, zieloną, a czasem czerwoną. Część takich zakwitów jest toksyczna i groźna dla żywych organizmów, ponieważ mikroalgi produkują silne trucizny kumulujące się np. w mięczakach.

Piana morska, inaczej sepiolit, to biały, miękki minerał ilasty, wykorzystywany m.in. do produkcji fajek tytoniowych i w budownictwie. Występuje w rejonach Turcji, Grecji, Hiszpanii czy Maroka. Inne piany morskie, które widzimy na plaży jako brązowawe kożuchy, to zwykle pęcherzyki powietrza otoczone wodą z dużą ilością substancji organicznych pochodzących z rozkładających się glonów.

Bałtycka anomalia nie jest typowym zjawiskiem pogodowym czy biologicznym. Chodzi o osobliwy obiekt na dnie północnej części Bałtyku, w centrum Zatoki Botnickiej, odkryty w 2011 roku podczas badań sonarowych. Jego kształt wzbudził spekulacje o możliwym sztucznym pochodzeniu, łącznie z teoriami o wraku UFO. Przeważyły jednak hipotezy geologiczne, tłumaczące go jako nietypową formę skalną lub pozostałość po lodowcu.

Bałtyk jest słabo zasolony i chłodny, więc nie występują w nim lodowe stalaktyty, kręgi na dnie ani efekt mlecznego morza. Przy idealnej pogodzie można jednak wypatrzyć zielony promień nad horyzontem, a w ciepłe noce bioluminescencję, czyli błyszczący w falach plankton. Najczęstsza jest jednak zwykła piana morska oraz zakwity sinic i glonów barwiące wodę na zielono lub brunatnie. Z kolei słynna Bałtycka Anomalia kryje się głęboko na dnie Zatoki Botnickiej.

Źródło: ciekawiodzawsze.pl, bryk.pl