Spis treści:
- Jak wygląda kraska?
- Gdzie występuje kraska?
- Liczebność kraski w Polsce stopniowo maleje
Kraska to ptak, który jeszcze kilkadziesiąt lat temu występował w wielu częściach niżowej Polski. Obecnie jej krajowa populacja jest bardzo mała i skupiona przede wszystkim w północno-wschodniej części kraju. Przykład kraski doskonale pokazuje, że dla wielu gatunków liczą się nie tylko pola i łąki, ale również stare drzewa, miedze oraz zadrzewienia śródpolne.
Jak wygląda kraska?
Kraska (Coracias garrulus) ma sylwetkę zbliżoną wielkością do gołębia, ale jej barwy są znacznie bardziej wyraziste. Głowę, szyję, spód ciała oraz pokrywy skrzydłowe są w odcieniach błękitu, turkusu i seledynu. Z kolei grzbiet oraz barki mają cynamonowy lub rdzawobrązowy kolor, a ciemne lotki tworzą kontrast z jasnymi partiami piór.
Samiec i samica wyglądają niemal tak samo, dlatego rozpoznanie płci wyłącznie po ubarwieniu jest trudne. Młode osobniki są mniej jaskrawe i nie mają tak intensywnego błękitu na głowie oraz tułowiu. Charakterystyczna kolorystyka sprawia, że dorosła kraska jest jednym z najłatwiejszych do rozpoznania rodzimych ptaków.
Gdzie występuje kraska?
Zasięg kraski obejmuje południową, środkową i wschodnią Europę, część Azji oraz północno-zachodnią Afrykę. Jest to ptak wędrowny, który zimę spędza głównie w Afryce Subsaharyjskiej. Do Polski przylatuje wiosną, a pod koniec lata rozpoczyna wędrówkę na zimowiska, podobnie jak m.in. bocian biały.
W okresie lęgowym potrzebuje otwartego i urozmaiconego krajobrazu. Znajduje odpowiednie warunki na styku łąk, pól, alei drzew i skrajów lasów. Ważne są dla niej duże drzewa, ponieważ właśnie w naturalnych dziuplach może założyć gniazdo. Żeruje przede wszystkim na większych owadach, ale żywi się także bezkręgowcami oraz drobnymi kręgowcami.
W Polsce najwięcej stanowisk lęgowych kraski znajduje się na Równinie Kurpiowskiej. To właśnie tam zachowały się fragmenty krajobrazu, które nadal zapewniają ptakom miejsca do gniazdowania i zdobywania pokarmu.
Liczebność kraski w Polsce stopniowo maleje
Spadek liczebności kraski trwa od wielu dekad. Na początku lat 70. XX wieku w Polsce gniazdowało około tysiąca par, ale w kolejnych latach populacja szybko się kurczyła. W 2010 roku odnotowano 47 par, w tym 29 z potwierdzonymi lęgami, natomiast w 2022 roku wykazano zaledwie osiem par z pewnym lęgiem. Tylko dlaczego kraska jest coraz rzadziej spotykanym ptakiem w Polsce?
Najważniejszym problemem jest utrata odpowiednich siedlisk. Intensyfikacja rolnictwa prowadzi do likwidacji miedz, alei i pojedynczych drzew, a stosowanie środków chemicznych może ograniczać dostępność owadów stanowiących pożywienie ptaków. Znaczenie ma również usuwanie starodrzewów i zadrzewień śródpolnych.
Kolejnym czynnikiem jest wszelka działalność człowieka, która prowadzi do zaniepokojenia gniazdujących ptaków. Całości dopełniają drapieżniki, w tym wolno wychodzące koty. Ochrona kraski wymaga zachowania różnorodnego krajobrazu rolniczego. Budki lęgowe mogą wspierać ptaki tam, gdzie brakuje naturalnych dziupli, ale nie zastąpią rozległych terenów z owadami, łąkami i starymi drzewami. Przyszłość tego gatunku w Polsce zależy więc od ochrony miejsc, bez których kraska nie jest w stanie przetrwać.
Źródła: ciekawiodzawsze.pl, hub.pl, bryk.pl
