Spis treści:
- Czym są ruchome wydmy i jak szybko się przemieszczają?
- Jak działa ruch wydmy?
- Dlaczego warto odwiedzić wydmy wiosną i jak po nich spacerować?
Czym są ruchome wydmy i jak szybko się przemieszczają?
Wydma to pagórek zbudowany z piasku, który został przeniesiony i usypany przez wiatr. W Polsce wydmy powstają przede wszystkim na wybrzeżu Bałtyku oraz na obszarach dawnych lodowców, gdzie pozostało dużo luźnego materiału piaszczystego.
O ruchomych wydmach mówimy wtedy, gdy powierzchnia piasku jest słabo związana przez roślinność. Taki luźny piasek może być łatwo podrywany przez wiatr, przenoszony i odkładany kawałek dalej. W efekcie cała wydma stopniowo przesuwa się w kierunku dominujących wiatrów.
Najbardziej znane ruchome wydmy w Polsce znajdują się na obszarze dzisiejszego Słowińskiego Parku Narodowego. To właśnie tutaj wysokie na kilkadziesiąt metrów piaskowe góry potrafią wędrować nawet o kilkanaście metrów w ciągu roku, stopniowo zasypując fragmenty lasu. Skala zjawiska sprawia, że ten fragment wybrzeża nazywa się czasem "polską Saharą". Wysokie, niemal pozbawione roślinności jasne piaski tworzą tu pustynny krajobraz, który stale się zmienia. W każdym sezonie linie grzbietów i zagłębień wyglądają nieco inaczej niż rok wcześniej.
Badania pokazują, że wydmy barchanowe, o charakterystycznym kształcie półksiężyca, mogą przemieszczać się w Łebie nawet około 10 metrów rocznie, natomiast wydmy paraboliczne, silniej związane z roślinnością, zwykle około 3 metrów rocznie.
Przeczytaj również: Najczęściej spotykana meduza w Bałtyku. Czy chełbia modra jest groźna?
Jak działa ruch wydmy?
Kluczem do zrozumienia ruchu wydmy jest wiatr oraz ukształtowanie wydmy. Gdy wiatr wieje z podobnego kierunku przez dłuższy czas, ziarna piasku są unoszone po łagodnym stoku ku górze, a następnie zsuwają się lawinowo po stromym zboczu. W ten sposób grzbiet wydmy krok po kroku przesuwa się w przestrzeni.
Na prędkość wędrówki wpływa kilka czynników, przede wszystkim jest to siła i częstość wiatrów, ilość dostępnego piasku, a także stopień porośnięcia wydmy roślinnością. Tam, gdzie piasek jest suchy, drobny i nic go nie spaja, wydmy przemieszczają się szybciej. Gdy na ich powierzchni zadomowią się rośliny, ich korzenie zaczynają wiązać ziarna i hamują ruch piasku.
Dlaczego warto odwiedzić wydmy wiosną i jak po nich spacerować?
Wiosna to jeden z najlepszych momentów, by zobaczyć ruchome wydmy z bliska. Ruch turystyczny nie jest jeszcze duży, a piasek po zimowych opadach i chłodniejszych nocach jest bardziej wilgotny, więc nie nagrzewa się tak szybko jak latem. Spacer po grzbietach piaskowych gór jest wtedy mniej męczący. Wczesną wiosną widać też dobrze kontrast między niemal nagimi ruchomymi piaskami a coraz bardziej zielonymi fragmentami lasów.
Podczas spaceru po wydmach warto pamiętać, że jest to teren objęty ochroną ze względu na unikatową rzeźbę terenu oraz wrażliwe siedliska roślinne i miejsca lęgowe ptaków. Ruchome piaski powinno się zwiedzać wyłącznie po wyznaczonych ścieżkach i zgodnie z regulaminem obszaru chronionego, tak aby nie niszczyć młodych roślin stabilizujących piasek i nie płoszyć zwierząt.
Aby wizyta była przyjemna i bezpieczna, dobrze jest potraktować ją jak wycieczkę, a nie zwykły spacer. Warto pamiętać, że wydmy to teren, na którym nie ma naturalnego cienia, więc słońce może być bardziej dokuczliwe nawet przy umiarkowanej temperaturze. Na pewno przydadzą się wygodne buty zakrywające stopy, cieplejsza bluza osłaniająca przed wiatrem, nakrycie głowy oraz zapas wody, gdyż na piasku szybko odczuwa się pragnienie. Wiosną warunki bywają zmienne, dlatego warto mieć przy sobie cienką kurtkę przeciwdeszczową i ubierać się warstwowo.
Źródło: ciekawiodzawsze.pl, hub.pl
