Kocimiętka na komary. Czy naprawdę jest skutecznym naturalnym repelentem?

Kocimiętka właściwa (Nepeta cataria) od dawna znajduje zastosowanie w zielarstwie i ogrodnictwie. Okazuje się jednak, że jej potencjał jest większy, niż do tej pory przypuszczano. Zawarty w niej nepetalakton skutecznie zniechęca i odstrasza komary, dzięki czemu może stać się naturalną alternatywą dla chemicznych repelentów.

Dlaczego komary boją się kocimiętki? Odpowiedzi na to pytanie dostarczyły badania naukowców z Uniwersytetu w Lund oraz badaczy z Instytutu Maxa Plancka. Jak dowiedli, kocimiętka aktywuje u komarów receptor drażniący TRPA1. Oznacza to, że gdy owad poczuje charakterystyczny zapach, zarejestruje to jako ostrzeżenie o zagrożeniu. W takiej sytuacji naturalnie wybierze ucieczkę. Ten sam związek chemiczny odpowiada za reakcję wielu kotów na kocimiętkę. Jednak w przypadku komarów efekt jest odwrotny, bo zamiast przyciągać, to skutecznie odstrasza.

Przeczytaj też: Jakie rośliny są zakazane w Polsce? Wiedza nie tylko dla ogrodników

Ciekawy eksperyment został przeprowadzony we wschodniej Ugandzie, gdzie ochotnicy stosowali przygotowane przez naukowców balsamy zawierające 3% i 6% olejku z kocimiętki. Ich skuteczność okazała się wyjątkowo wysoka, bo balsam z 6% olejku dorównywał repelentom zawierającym 15% DEET, będącego jednym z najpopularniejszych składników środków odstraszających komary i kleszcze. Balsam zawierający 3% zadziałał słabiej, choć i tak stanowił ochronę.

Takie rozwiązanie może okazać się pomocne dla osób szukających naturalnego repelentu na komary. Jednak wyniki badań są szczególnie istotne dla osób, dla których DEET jest zbyt drogi lub mieszkają w terenach, gdzie komercyjne repelenty zwyczajnie są trudno dostępne. Jak stwierdził dr Simon Scofield, mieszkańcy terenów wiejskich Ugandy mogliby brać udział w produkcji kocimiętki i balsamu, co przełożyłoby się na niższą cenę i większą dostępność środka przeciw komarom.

W internecie można znaleźć wiele porad sugerujących noszenie ze sobą gałązek kocimiętki, które mają odstraszać komary. Nie jest to tak skuteczne jak balsamy, ale przez chwilę może działać. Świeżo zerwane liście kocimiętki można pognieść i podrzeć, co uwolni ich aromat, który jednak szybko się ulotni i będzie słabszy niż w przypadku repelentu. Tyle może jednak wystarczyć np. na krótki spacer.

Warto pamiętać, że skuteczność wykazana w badaniach naukowych dotyczyła skoncentrowanego olejku eterycznego pozyskiwanego z kocimiętki i stosowanego na skórę, a nie rosnącej rośliny. Posadzenie kocimiętki w ogrodzie może ograniczać obecność komarów i kleszczy, ale nie zapewni całkowitej ochrony. Jednocześnie kocimiętkę lubią m.in. pszczoły i trzmiele, a więc po zasadzeniu rośliny można spodziewać się zwiększonej obecności zapylaczy.

Obecne wyniki badań nad kocimiętką są obiecujące, ale potrzebne są dalsze testy prowadzone w różnych warunkach klimatycznych i z udziałem większej liczby uczestników. Dlatego wybierając się do krajów, gdzie występują choroby przenoszone przez komary (takie jak malaria albo denga), nadal należy stosować środki ochrony zalecane przez lokalne służby zdrowia.

Źródła: ciekawiodzawsze.pl, nature.com, planeta.pl