Czy pistia rozetkowa jest zakazana? Kiedyś była egzotyczną ozdobą ogrodów

Pistia stratiotes, czyli pistia rozetkowa z rodziny obrazkowatych, która jest także rośliną wodną, pochodzi najprawdopodobniej ze strefy tropikalnej i subtropikalnej. Bardzo często stanowiła więc egzotyczną ozdobę m.in. akwariów, otwartych zbiorników, oczek wodnych lub stawów, a naturalnie w Polsce pojawiała się tylko a pojedynczych stanowiskach. Jak wygląda pistia rozetkowa? Potrafi wytwarzać ze swoich karbowanych liści ułożonych w rozetę, pływające dywany o średnicy nawet 25 cm. Natomiast ta imponująca zdolność jest niebezpieczna dla ekosystemów wodnych, ponieważ ogranicza dostęp światła do głębszych warstw zbiornika, co powoduje zakłócenia równowagi biologicznej dla rodzimych gatunków roślin oraz zwierząt. Czy to oznacza, że pistia rozetkowa jest gatunkiem inwazyjnym?

Mało kto pamięta, że roślina ta od 2 sierpnia 2024 roku wpisana została na listę Inwazyjnych Gatunków Obcych, ponieważ może "spowodować poważne zagrożenie dla różnorodności biologicznej na terenie Unii Europejskiej, a w przypadku niektórych gatunków także dla gospodarki czy zdrowia człowieka". Oznacza to, że prawie od dwóch lat przetrzymywanie, sprzedaż lub handel gatunkiem pistia rozetkowa jest surowo zakazany. Warto jednak pamiętać, że dopiero 2 sierpnia br. zakończy się okres przejściowy mający na celu umożliwienie przestawienie się rynku na rośliny alternatywne i ograniczenie strat. W przeciwnym razie konieczne będzie unieszkodliwienie gatunku w warunkach uniemożliwiających jego dalsze rozprzestrzenianie. Jaka kara została przewidziana za posiadanie pistii rozetkowej?

Przepisy dotyczące wysokości administracyjnych kar pieniężnych oraz przepisy karne, zostały zawarte w art. 33 oraz art. 34-35 ustawy z 11 sierpnia 2021 roku o gatunkach obcych. Natomiast warto wiedzieć, że administracyjna kara pieniężna za posiadanie pisitii rozetkowej wynosi około 1 000 000 zł albo może być to również kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Co więcej, decyzję o nałożeniu kary podejmuje regionalny dyrektor ochrony środowiska właściwy dla miejsca naruszenia.

Ta egzotyczna, ale inwazyjna i niebezpieczna roślina, może zostać zastąpiona przez żabiściek pływający (Hydrocharis morsus ranae), limnobium gładkie (Hydrocharis laevigata), limnobium gąbczaste (Hydrocharis spongia) lub salwinię pływającą (Salvinia natans), które są równie spektakularne, ale przede wszystkim bezpieczne dla rodzimych ekosystemów, ponieważ zacieniają wodę i ograniczają rozwój glonów.

Źrodło: ciekawiodzawsze.pl, hub.pl, gov.pl, trzmiel.com.pl.