Mauna Kea jest wyższa niż Mount Everest? Nowa najwyższa góra świata

Mauna Kea jest najwyższym szczytem archipelagu hawajskiego i jednocześnie ogromnym wulkanem tarczowym położonym na wyspie Hawaiʻi, zwanej po prostu Big Island. Jego wierzchołek sięga około 4205 m n.p.m., co sprawia, że w zestawieniach podawanych według wysokości nad poziomem morza ustępuje on Mount Everestowi.

Tajemnica Mauna Kea kryje się jednak pod powierzchnią oceanu. Podstawa wulkanu znajduje się na dnie Pacyfiku, głęboko pod poziomem morza. Jeśli mierzyć wysokość góry od tej właśnie podstawy aż do szczytu, Mauna Kea osiąga około 10 203 m, czyli jest fizycznie "wyższa" od himalajskiego olbrzyma.

Mauna Kea to wulkan drzemiący: jego ostatnia erupcja miała miejsce mniej więcej 4500 lat temu, a obecnie nie wykazuje wyraźnej aktywności, poza niewielkimi przejawami ciepła wewnętrznego. Strome, wyższe partie masywu tworzą surowy krajobraz zbliżony do pustyni wysokogórskiej, podczas gdy niżej, bliżej wybrzeża, klimat jest znacznie łagodniejszy i bardziej wilgotny.

W szkolnych podręcznikach najwyższą górą świata jest Mount Everest - szczyt w Himalajach o wysokości około 8848 m n.p.m. (w niektórych opracowaniach przyjmuje się wartość zbliżoną do 8850 m). To ujęcie odnosi się do wysokości bezwzględnej, czyli odległości szczytu od poziomu morza.

W przypadku Mauna Kea wysokość bezwzględna to wspomniane 4205 m, więc w klasycznym rankingu wysokości nad poziomem morza góra ta znajduje się znacznie poniżej Mount Everestu. Jeśli jednak przyjrzymy się wysokości względnej, mierzonej od podstawy aż po wierzchołek, obraz zmienia się radykalnie: od dna oceanu do szczytu Mauna Kea jest ponad 10 km.

To porównanie pokazuje, że odpowiedź na pytanie, która góra jest "najwyższa", zależy od przyjętego kryterium. Mount Everest pozostaje najwyższym szczytem świata nad poziomem morza, natomiast Mauna Kea można uznać za najwyższą górę na Ziemi mierzoną od podstawy. Dzięki temu przykładowi łatwiej zrozumieć, jak ważne w geografii jest doprecyzowanie, co właściwie mierzymy.

Wyjątkowa wysokość i położenie Mauna Kea mają znaczenie nie tylko dla geografów. Na szczycie i w jego bezpośrednim otoczeniu działają liczne obserwatoria astronomiczne - w sumie około 13 większych teleskopów. Sprzyja temu kilka czynników: suchy, przejrzysty klimat, małe zanieczyszczenie światłem oraz duża wysokość, dzięki której znaczną część drogi przez atmosferę światło gwiazd pokonuje w rzadszym, czystszym powietrzu.

Mauna Kea jest jednym z najważniejszych miejsc obserwacyjnych na świecie. Dla astronomów to szansa na badanie bardzo słabych i odległych obiektów kosmicznych, a dla turystów - okazja, by podziwiać niebo w warunkach, jakich trudno szukać w dużych miastach. Popularne są zorganizowane wyprawy łączące wjazd lub wejście na szczyt z obserwacją zachodu słońca, a następnie gwiazd.

Odwiedzający wyspę mogą dotrzeć autem do centrum turystycznego na wysokości około 2800 m n.p.m., skąd część osób wyrusza pieszo na szczyt. Dalsza droga samochodem jest dostępna dla pojazdów z napędem 4x4 i wymaga uwagi: wraz z wysokością spada temperatura, wieje silniejszy wiatr, a rozrzedzone powietrze sprawia, że wysiłek fizyczny odczuwa się mocniej. Z tego powodu przed wyprawą warto zaplanować czas na aklimatyzację i uważnie śledzić prognozy pogody.

Historia Mauna Kea i sposób, w jaki sposób "prześciga" Mount Everest w jednym z geograficznych rankingów, to dobre przypomnienie, że liczby w nauce zawsze trzeba czytać w kontekście. Ten hawajski wulkan uczy, że nawet najbardziej znane fakty - jak tytuł najwyższej góry świata - mogą mieć mniej oczywiste drugie dno, dosłownie ukryte pod powierzchnią oceanu.

Przeczytaj także: Korona Gór Polski budzi kontrowersje. Który szczyt nie powinien się w niej znaleźć?

Źródła: ciekawiodzawsze.pl, hub.pl, bryk.pl