Skąd się biorą fale upałów w Polsce? Meteorolog wyjaśnia mechanizm fal gorąca

Okazuje się, że fala upałów wcale nie przychodzi wraz z powietrzem znad Sahary, a najczęściej pochodzi z rejonów Azorów i Madery lub południowej części Rosji europejskiej i Ukrainy. W jaki sposób tworzą się aż tak upalne temperatury? W naszym kraju bardzo łatwo można to rozpoznać po tworzących się wyżach atmosferycznych, które docierają do Polski po upływie maksymalnie 5 dni znad m.in. Hiszpanii oraz Francji. Przyczyną takiej pogody są zmiany wzrostu temperatur w Arktyce, które wpływają na prądy strumieniowe, czyli te występujące w rejonie podzwrotnikowym i polarnym. Oznacza to, że między nimi występuje malejąca różnica temperatur, która jest bezpośrednią przyczyną gorącej anomalii pogodowej. Warto dodać, że bardzo często temu zjawisku towarzyszy tzw. kopuła cieplna, czyli pokrywa suchego i gorącego powietrza, która utrzymuje się nad konkretnym obszarem. Co jeszcze jest przyczyną fali nieznośnych upałów?

Specjaliści wskazują na emisję gazów cieplarnianych, do których zalicza się m.in. spalanie paliw kopalnych, co wskazuje na to, że Europa jest najszybciej ocieplającym się kontynentem na świecie. Czy to wystarcza, aby kilka dni wysokich temperatur nazwać falą upałów? Warunkiem ich wystąpienia jest utrzymanie się temperatur powyżej 30 stopni Celsjusza dniem oraz do 20 stopni C nocą, czyli wystąpienia tzw.tropikalnych nocy przez kolejne trzy doby.

Zobacz również: Lato 2026 pod znakiem upałów i burz? IMGW wyjaśnia, co nas czeka

Czy naprawdę upały są uznawane za najgroźniejsze dla życia zjawisko pogodowe? Okazuje się, że wysokie temperatury są szkodliwe dla ludzi oraz zwierząt, a szczególnie źle znoszą je osoby starsze. Odwodnienie oraz udar cieplny, to najbardziej groźne konsekwencje fali upałów, ale oprócz nich może również wystąpić m.in. ból głowy, nudności wymioty, skurcze mięśni i sucha skóra. Warto dodać, że wysokie temperatury wpływają także na transport, rolnictwo oraz energetykę, a nasza polska infrastruktura nie jest do nich przygotowana. Należy też pamiętać, że wpływ na wystąpienie fali upałów ma pokrycie terenu roślinnością, gdzie zgodnie z danymi panuje nawet do 3 stopni niższa temperatura niż ta na terenach zabudowanych. Co więcej, na Mazurach oraz Pomorzu zazwyczaj podczas fali upałów jest nieco chłodniej, na co wpływa m.in. front stacjonarny, napływ chłodniejszego morskiego powietrza, jak również wystąpienie bryzy morskiej oraz szybkie odparowanie wody.

Zachowanie bezpieczeństwa, to podstawa podczas ekstremalnych temperatur, kiedy warto zadbać o zdrowie swoje oraz bliskich. W czasie fali upałów należy unikać przebywania na otwartych przestrzeniach, jak również mocnych promieni słonecznych, których działanie może mieć tragiczne konsekwencje. Zamiast wycieczek, kąpieli lub opalania, warto w tym czasie zadbać o nawodnienie, nakrycie głowy, ochronę przeciwsłoneczną, jak również schłodzić mieszkanie za pomocą m.in. wentylatorów, klimatyzatorów lub zasłon albo żaluzji. Oprócz zapewnienia sobie komfortu w tracie upałów, warto również pamiętać o zwierzętach domowych, które również odczuwają skutki gorących dni.

Źródło: ciekawiodzawsze.pl, hub.pl, naukaoklimacie.pl, gridw.pl.