Najsilniejsze El Niño w historii. Eksperci ostrzegają przed skutkami

El Niño to naturalna faza zjawiska ENSO (El Niño-Southern Oscillation), polegająca na ponadprzeciętnym ociepleniu wód środkowego i wschodniego równikowego Pacyfiku. Zmiana temperatury oceanu wpływa na cyrkulację atmosferyczną, przez co zaburza typowe wzorce pogodowe na niemal wszystkich kontynentach. El Niño występuje nieregularnie co kilka lat, a jego siła jest bardzo zróżnicowana. Obecnie część modeli klimatycznych wskazuje, że rozwijające się zjawisko może przewyższyć rekordowe wydarzenia z sezonów 1982/1983, 1997/1998 oraz 2015/2016.

Warto przy tym podkreślić, że występowanie El Niño nie jest spowodowane zmianami klimatycznymi. Jest to w pełni naturalny element systemu klimatycznego Ziemi, choć globalne ocieplenie nie jest tu bez znaczenia - wzrost średniej temperatury planety sprawia, że skutki El Niño mogą być znacznie mocniej odczuwalne niż kilkadziesiąt lat temu.

Według najnowszych analiz Europejskiego Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF), NOAA oraz innych ośrodków badawczych, istnieje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia rekordowo silnego El Niño. Niektóre modele sugerują, że temperatura powierzchni oceanu w kluczowym regionie Niño 3,4 może osiągnąć wartości niespotykane od początku nowoczesnych pomiarów.

Eksperci zwracają uwagę, że największym zagrożeniem jest reakcja atmosfery na ocieplenie wód Pacyfiku. To właśnie zmiana układu wiatrów i cyrkulacji powietrza prowadzi do powstawania ekstremalnych zjawisk pogodowych w odległych regionach świata. Istotne jest również to, że skutki El Niño nie pojawiają się natychmiast. Najsilniejszy wpływ obserwuje się zwykle kilka miesięcy po osiągnięciu maksimum zjawiska, co może skutkować m.in. rekordowymi falami ciepła.

Silne El Niño zmienia rozkład opadów i temperatur na wielu kontynentach. W Australii, Indonezji i części Azji Południowo-Wschodniej częściej pojawiają się susze i pożary lasów. Z kolei zachodnie wybrzeże Ameryki Południowej może doświadczyć intensywnych opadów i powodzi. Zmiany obejmują również Afrykę, Amerykę Północną i Europę. Nie oznacza to jednak, że wszędzie wystąpią identyczne zjawiska pogodowe. El Niño zwiększa ryzyko wystąpienia określonych anomalii pogodowych, ale nie determinuje pogody w konkretnym miejscu i czasie. Znacznie większy wpływ na występowanie ekstremalnych zjawisk pogodowych ma globalne ocieplenie, bo El Niño nie dodaje planecie ciepła, a jedynie transportuje je pomiędzy oceanem a atmosferą.

Wpływ El Niño na Europę Środkową jest znacznie słabszy niż w rejonie Pacyfiku, a Polska nie znajduje się w strefie bezpośredniego oddziaływania tego zjawiska, przez co nie można mówić o prostym związku między El Niño a pogodą w naszym kraju. Oznacza to tyle, że obserwowane anomalie pogodowe nie są efektem tego zjawiska, a są spowodowane długotrwałym trendem, jakim jest globalne ocieplenie. Natomiast skutki El Niño mogą być zaobserwowane podczas zakupów, ponieważ susze panujące w strefie tropikalnej ograniczają zbiory wielu upraw, a to przekłada się na ceny niektórych produktów spożywczych na światowych rynkach.

Źródła: ciekawiodzawsze.pl, klimat.rp.pl, naukawpolsce.pl