Pałac na Dolnym Śląsku zachwyca do dziś. Należał do księżniczki słynącej ze skandali

Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim powstał na wzgórzu Harthberg jako letnia rezydencja Marianny Orańskiej. Budowę rozpoczęto w 1838 roku, a efekt miał przypominać romantyczny zamek. Monumentalna bryła, cztery wysokie wieże i surowa forma neogotyku do dziś sprawiają, że obiekt wyróżnia się w krajobrazie Dolnego Śląska. Rezydencja imponuje skalą. Jej powierzchnia przekracza 27 tys. metrów kwadratowych, a we wnętrzach zaplanowano ponad sto pomieszczeń. Koszt budowy wyniósł 971 692 talary, czyli kwotę porównywaną z równowartością około trzech ton złota.

Marianna Orańska miała przy tym realny wpływ na kształt inwestycji, między innymi na układ dodatkowej kondygnacji przeznaczonej dla służby. Pałac był częścią znacznie większego założenia. Wokół niego urządzono park z alejami, stawami, fontannami, pawilonami i miejscami odpoczynku. Przed II wojną światową teren ten obejmował około 230 hektarów, a jego kompozycję przygotował Peter Joseph Lenné, znany projektant terenów zielonych związany z królewskimi ogrodami w Berlinie.

Dzisiaj pałac to nie tylko efektowny zabytek, ale też miejsce z trudną powojenną historią. W 1945 roku rezydencja została opuszczona przez potomków Marianny, później ją splądrowano, a następnie zniszczył ją pożar. Przez kolejne dekady obiekt niszczał, zanim rozpoczęto jego odbudowę i udostępniono go odwiedzającym. Pałac można poznawać z przewodnikiem, dzięki czemu łatwiej dostrzec szczegóły architektury oraz przedmioty przypominające o dawnych mieszkańcach. Wśród ciekawostek znajduje się szyfoniera, czyli wąska komoda z szufladami do przechowywania bielizny i drobiazgów. Uwagę zwraca także kolekcja fortepianów oraz materiał filmowy pokazujący wygląd rezydencji przed wojennymi zniszczeniami. Po zwiedzeniu wnętrz warto przejść się po parku i zajrzeć do rodzinnego mauzoleum.

Rozległa przestrzeń wokół pałacu pozwala połączyć poznawanie historii z odpoczynkiem na świeżym powietrzu. Przed wyjazdem dobrze sprawdzić aktualne zasady wejścia i godziny zwiedzania.

Marianna Orańska urodziła się w 1810 roku jako córka Wilhelma I Orańskiego, pierwszego koronowanego władcy Niderlandów, oraz Fryderyki Luizy Pruskiej. W 1830 roku poślubiła pruskiego księcia Albrechta Hohenzollerna. Małżeństwo nie przyniosło jej jednak szczęścia, a liczne romanse męża pogłębiały kryzys relacji. Po odziedziczeniu majątku w Kamieńcu Ząbkowickim Marianna zaczęła zabezpieczać swoją niezależność finansową. Inwestowała w rezydencję, rozwijała posiadłości i podejmowała decyzje, które dla kobiety z jej epoki były wyjątkowo samodzielne. Jej życie prywatne wywołało jednak skandal na europejskich dworach, gdy związała się z masztalerzem Johannesem Rossumem i zaszła z nim w ciążę. Rozwód zakończony w 1849 roku formalnie obciążał winą księcia Albrechta, lecz Marianna straciła opiekę nad dziećmi oraz część dworskich przywilejów. Nie zrezygnowała jednak z własnej drogi. Kupiła posiadłość w pobliskiej Bilej Vodzie, skąd mogła doglądać budowy pałacu, i pozostała osobą niezależną aż do śmierci w 1883 roku. Jej historia pokazuje, że określenie "skandalistka" nie oddaje w pełni osobowości Marianny Orańskiej, która nie tyle szokowała innych, co konsekwentnie walczyła o samodzielność.

Źródła: ciekawiodzawsze.pl, hub.pl, bryk.pl